Chirurgische wonden

Van alle wonden is de operatiewond (of 'postoperatieve wond') misschien wel de meest bijzondere. In tegenstelling tot andere wonden, is een operatiewond het resultaat van opzettelijk en noodzakelijk medisch handelen. De voorzorgsmaatregelen en zorg eromheen zijn een garantie voor een optimale genezing.

Wat is een chirurgische wond?

De operatiewond wordt ingedeeld in twee verschillende typen, gerelateerd aan de grootte van de incisie en de locatie:

  • Chirurgische wond met eenvoudige hechting (zogenaamde “1e intentie” genezing). Dit is een wond waarvan de randen in de operatiekamer werden gesloten met hechtingen, nietjes of zelfklevende hechtingen. Het onderscheidt zich visueel door de afwezigheid van verlies van substantie (huid of vlees); de genezing is snel (epidermis hersteld in 7 dagen / litteken geconsolideerd na 1 maand / permanent litteken na 12 of 18 maanden).
  • Chirurgische wond met gerichte genezing (genaamd “2e intentie). Dit is een wond die gepaard gaat met een aanzienlijk verlies van huidweefsel en waarvan de randen niet bij elkaar kunnen worden gebracht. De wond blijft open om passende zorg te kunnen leveren en de genezing te begeleiden. Bij een diepe wond kan ook een drain worden geplaatst om de afvoer van bepaalde vloeistoffen (in het bijzonder bloed of etter) te vergemakkelijken.

Oorzaak en complicaties

Of een wond nu het resultaat is van een kleine ingreep of een grotere operatie, de operatiewond is toch een onderbreking van de huidlaag. Postoperatief kunnen bepaalde situaties echter het normale genezingsproces stoppen, waarvan de stadia dezelfde zijn als bij een acute wond.

Enkele van de factoren die verantwoordelijk zijn voor een vertraagde genezing van de operatiewond zijn:

  • Factoren die verband houden met de wond (infectie, gebrek aan weefseloxygenatie, hematoom, enz.)
  • Factoren die verband houden met de algemene toestand van de patiënt (roken, ondervoeding, stress, diabetes, enz.)

Houd tijdens de genezingsfase de gesloten operatiewond zorgvuldig in de gaten en aarzel niet om een arts of verpleegkundige te raadplegen in de volgende gevallen:

  • Als het litteken bloedt.
  • Als de patient koorts heeft.
  • Als het litteken een onaangename geur verspreid.
  • Als het litteken na 1 week nog pijnlijk aanvoelt.

Behandeling van een chirurgische wond

De behandeling van deze wond omvat zowel het beperken van het risico op infectie als het snel verkrijgen van een esthetisch aanvaardbaar litteken. De zorg verschilt afhankelijk van de aard van de wond.

  • Voor een wond met eenvoudige hechting (genezing in 1e intentie): de wond wordt bedekt met een beschermend verband en gereinigd met water en zeep of fysiologische zoutoplossing. De hechtingen of nietjes worden na 5 tot 15 dagen verwijderd.
  • Voor een wond zonder hechting (genezing in 2e intentie): na het verwijderen van dood of gedevitaliseerd weefsel, gebruikt het verplegende personeel verbanden die genezing in een vochtige omgeving bevorderen. De verbanden zullen regelmatig worden vervangen, onder optimale aseptische omstandigheden.

Daarna?

Na een chirurgische wond moeten enkele essentiële voorzorgsmaatregelen in acht worden genomen, vooral tijdens het genezingsproces:

  • Bescherm de operatiewond onder de douche met een waterdicht verband.
  • Verricht geen zware fysieke inspanning in de dagen na de operatie.
  • Volg een gezonde levensstijl (geen tabak of alcohol, maar een goed dieet).
  • Stel het litteken niet bloot aan de zon.